De twintigste eeuw

Gerelateerde afbeelding

Juist omdat de technologie zich zo snel ontwikkelt en omdat parlementen en dictators overspoeld worden door data die ze niet snel genoeg kunnen verwerken, denken de politici van nu op veel kleinere schaal dan hun voorgangers van een eeuw geleden. Daardoor blijft de politiek in de vroege eenentwintigste eeuw verstoken van grote zakelijke energie toekomstvisioenen. Regeren is een zuiver administratieve bezigheid geworden. Regeringen managen het land, maar ze voeren het niet meer aan. De regering zorgt dat de leraren op tijd betaald krijgen en dat de riolen niet overstromen, maar heeft geen idee hoe het land er over twintig jaar voor zal staan. Tot op zekere hoogte is dat heel goed. Gezien het feit dat de grote politieke visioenen van de twintigste eeuw onder andere hebben geleid tot Auschwitz, Hiroshima en de Grote Sprong Voorwaarts, zijn we misschien wel beter af in de handen van kleingeestige bureaucraten. Oppermachtige technologie en megalomane politiek vormen samen een rampzalig recept. Neoliberale economen en politicologen vinden het veelal beter om alle belangrijke beslissingen over te laten aan de vrije markt. Daarmee geven ze politici het perfecte excuus om niets te doen en zich nergens in te verdiepen, wat vervolgens wijsheid wordt genoemd. Politici vinden het op hun beurt wel zo makkelijk om te geloven dat ze de wereld niet begrijpen omdat ze de wereld niet hóeven te begrijpen. Maar de mengeling van oppermachtige technologie en kortzichtige zakelijke energie vergelijken politiek heeft ook nadelen. Gebrek aan visie is niet altijd een zegen en niet alle toekomstvisioenen zijn per se slecht. In de twintigste eeuw stortte de nazistische heilstaat niet spontaan in. Hij werd verslagen door de al even grote visioenen van het socialisme en het liberalisme. Het is gevaarlijk om onze toekomst toe te vertrouwen aan marktwerking, want de markt doet wat goed is voor de markt en niet wat goed is voor de mens of de wereld. Marktwerking is niet alleen blind, maar ook onzichtbaar en als je de markt op haar beloop laat, wordt er mogelijk helemaal niets gedaan aan de dreigende opwarming van de aarde of het gevaarlijke potentieel van kunstmatige intelligentie.