Lean production

‘De voorstanders claimen dat het systeem, door de onderlinge wisselwerking in het team, leidt tot bredere sociale en technische vaardigheden. Maar uit ander onderzoek weten we dat in Japan problemen juist worden kantoorruimte huren amsterdam opgelost door ‘vliegende teams’, niet door de mensen aan de productielijn. Het Japanse systeem is juist heel strak gestandaardiseerd en gereglementeerd. Werknemers participeren op de voorwaarden van het management.’ Opleiding en training zouden een belangrijke rol spelen in het lean production-concept. ‘Dat zou in theorie zo moeten zijn, als werknemers kantoorruimte huren schiphol bredere taken uitvoeren. Maar in deze fabrieken was daarvan op het operatorniveau geen sprake, wel voor de teamleiders. De stap van operator naar teamleider is heel groot. In Japan heb je daar acht tot tien jaar werkervaring voor nodig. De teamleider is een soort minimanager, vergelijkbaar met de vroegere voorman. Hij is verantwoordelijk voor zowel personele als operationele zaken.’ Zijn banen onder het regime van lean production dan dead end jobs? ‘Lean production wordt kantoorruimte huren leeuwarden gezien als een manier om het aantal niveaus in het middenkader te verminderen. Daarmee kun je op de korte termijn de kosten verminderen, maar de loopbaanmogelijkheden verdwijnen. Dat schijnt bij Toyota een groot probleem te zijn. Een deel van de productie is verplaatst naar het buitenland, zodat de onderneming in Japan veel minder mensen in dienst heeft. De mogelijkheden om vooruit te komen, zijn kantoorruimte huren groningen daardoor geblokkeerd en dat leidt tot veel demotivering onder het personeel.’

De jaren tachtig

In de jaren zestig maakten managers zieh druk over de effieieney. Tien jaar later drang het kantoorruimte huren amsterdam probleem van de produetkwaliteit zieh op. In de jaren taehtig versehoof de aandaeht naar flexibiliteit. Nog tien jaar later zagen bedrijven zieh geeonfronteerd met al deze problemen tezamen, in eombinatie met een tekort aan innovatief vermogen.
De jaren tachtig vormden kantoorruimte huren schiphol het tijdvak waarin nieuwe benaderingen werden ontwikkeld die erop waren gericht de bijwerkingen van de effieiencymedicijn zo veel mogelijk te beperken, vooral met betrekking tot productkwaliteit en flexibiliteit. Aanvankelijk waren het vooral deeloplossingen. Later kwamen daaruit ‘nieuwe productieconcepten’ voort, die gemeen hebben dat ze een integrale benadering bieden van de productiestructuur. Zo zagen we de kwaliteitscirkels komen en gaan. Zij bestonden uit een gelnstitutionaliseerd overleg op de werkvloer om dagelijkse problemen in de productie te bespreken die leiden tot tekortkomingen in de kantoorruimte huren leeuwarden productkwaliteit. Het was het zoeken naar een sluiproute, om een voor de band liggende reden. Als de productiestructuur onveranderd blijft, kunnen medewerkers wel oplossingen bedenken voor de problemen die zij signaleren, maar zijn zij vaak niet in staat die door te voeren. Veel van de nieuwe benaderingen uit die tijd kwamen uit Japan. Zo bood kantoorruimte huren groningen bijvoorbeeld de statistische kwaliteitscontrole de productiearbeiders eenvoudige statistische technieken waarmee zij afwijkingen tijdens het productieproces konden opsporen.

De oude industriele terminologie

Het werk is ook, in de oude industriele terminologie, semi-geschoold, want het kan in betrekkelijk korte tijd worden geleerd. En het wordt overeenkomstig beloond, hetgeen wijst op een lage toegevoegde waarde. Eigenlijk zou je verwachten dat dit soort werk verplaatst zou worden kantoorruimte huren amsterdam naar lagelonenlanden. In deVerenigde Staten gebeurt dat ook.Amerikaanse ondernemingen hebben massaal hun callcenters verplaatst naar landen in de derde wereld; bijvoorbeeld naar lndia, waar zij een grote beroepsbevolking vinden die uitstekend Engels spreekt. In Europa is dat echter niet mogelijk, omdat de taal een praktische barriere vormt. Er is nog een verschil. Toen de industrie nog veel ongeschoold werk aanbood, kwamen daarvoor ongeschoolden in aanmerking. Maar aan het semi-geschoolde werk in het callcenter worden beduidend hogere opleidingseisen gesteld, ‘boven de bodem van de arbeidsmarkt’. En een deel van het personeelsbestand, bijvoorbeeld kantoorruimte huren schiphol de studenten, brengt aanzienlijk meer hersencapaciteit mee dan strikt genomen in overeenstemming is met de aard van het werk. Het is een verschijnsel dat we vaker tegen zullen komen. In de informatie-economie worden steeds hogere opleidingseisen gesteld; vaak hoger dan overeenkomt met de inhoud van het werk.
De onderhoudsploeg van de kantoorruimte huren leeuwarden menselijke machine
Al voor de Tweede Wereldoorlog kwam er fundamentele kritiek op het taylorisme. Toen de sociale wetenschappen hun intrede deden op de werkvloer gingen onderzoekers vragen stellen bij Taylors mechanistische uitgangspunt. Kon je organisaties en de mensen die daarin werken eigenlijk wel vergelijken met machines? Het begin lag in het beroemde onderzoek dat aan het eind van de jaren twintig werd uitgevoerd in de Hawthorne Electric-fabriek. Dit onderzoek startte vanuit een tayloristisch uitgangspunt. Het oorspronkelijke doel was na te gaan welk effect de intensiteit van de verlichting op de werkplek heeft op de productiviteit. Volgens de regels van de wetenschap creeerden de kantoorruimte huren groningen onderzoekers een experimentele groep, waarin de verlichtingsintensiteit voortdurend werd veranderd, en een tweede (controle)groep waarin deze constant werd gehouden. Tot hun verbazing steeg de productiviteit in beide groepen aanzienlijk, ongeacht de mate van verlichting -een raadsel volgens de bestaande theorie.

Taylor komt naar Europa

Taylor komt naar Europa
Uiteindelijk bracht de massaproductie een hoge graad van efficiency en een ongekende groei van de welvaart, precies zoals Taylor had voorspeld. Het hoogtepunt kantoorruimte huren amsterdam lag in de Tweede Wereldoorlog, toen de Verenigde Staten als the arsenal of democracy de basis legden voor de geallieerde overwinning. Het taylorisme bleek het perfecte model om de onafzienbare stroom van oorlogsmateriaal te produceren -‘leverbaar in elke kleur, zolang het maar legergroen was’. In de jaren onmiddellijk na de oorlog was de Europese industrie kleinschalig kantoorruimte huren schiphol en voornamelijk ambachtelijk georganiseerd, althans in vergelijking met de Verenigde Staten. Grootschalige massaproductie volgens het tayloristische concept was een uitzondering, zoals in het geval van de Franse autofabrikant Renault. In de Tweede Wereldoorlog hadden de Amerikanen echter zo’n indrukwekkend voorbeeld van efficiency getoond dat hun methoden alsnog ingang vonden in Europa; in de jaren vijftig in de verwerkende industrie, in de jaren zestig in de scheepsbouw en, met geruime vertraging, in de jaren zeventig in de financiele sector. Een kantoorruimte huren leeuwarden professor in de sociologie heeft mij eens verteld hoe dat ging bij een bank. In i972 was hij hoofd van een projectgroep die tot taak had na te gaan hoe het werk op een regiokantoor feitelijk verliep. Het topmanagement had geen idee. Het zag dat aan de ene kant werk binnenkwam en dat er aan de andere kant output uitkwam, maar wat daartussen gebeurde was een black box. ‘Als je de werkstroom analyseert’, zo vertelde deze socioloog, ‘vind je meestal de 80/20-regel. Van het werk kan 80% worden opgesplitst in routinetaken. De resterende 20% is te ingewikkeld; die moet je overlaten aan specialisten.’ Zo kantoorruimte huren groningen gebeurde, en achteraf is het gemakkelijk in te zien dat de ‘routinisering’ van het kantoorwerk maar een eerste stap was. Opgesplitste taken kunnen worden geautomatiseerd en vervolgens geelimineerd.

Een rubberplantage in Brazilie

Naast het vermijden van lacunes in de productiestroom had de lopende band nog een voordeel. Taylor had zijn hele leven moeten strijden tegen de talloze manieren die arbeiders vonden om zijn ‘wetenschappelijk bepaalde’ productiemethoden te saboteren. In het systeem van Ford werden alle afwijkingen van de productienorm weggemechaniseerd. De snelheid van het pro
ductieproces en het productievolume konden niet meer door de arbeider worden be”invloed, maar werden volledig gedicteerd door de machine. Ford paste Taylors ideeen toe over rigide normen en nauwkeurige metingen. Hij wantrouwde de toleranties waartegen eventuele onderaannemers onderdelen zouden kunnen aanleveren. Daarom streefde hij naar een volledige beheersing van de productielijn; een doel kantoorruimte huren amsterdam dat hij realiseerde in zijn gigantische River Rouge-fabriek. Hier kwamen de grondstoffen binnen die intern werden bewerkt tot onderdelen, waaruit vervolgens auto’s werden geassembleerd; alles op een plaats. Hij ging zo ver dat hij een rubberplantage in Brazilie bezat.
De lopende band had een kantoorruimte huren schiphol belangrijk voordeel.Alle afwijkingen van de productienorm werden weggemechaniseerd. De snelheid van het productieproces en het productievolume konden niet meer door de arbeider worden be”lnvloed, maar werden volledig gedicteerd door de machine.
Ford was de eerste die de mogelijkheid voorzag van massale mobiliteit, ontstaan door een combinatie van twee factoren: de overvloedige beschikbaarheid van ruwe olie in de Verenigde Staten ende effecten van kantoorruimte huren leeuwarden schaalvergroting binnen een systeem van gestandaardiseerde massaproductie. In enkele maanden na de introductie van de nieuwe productietechniek werd de arbeidstijd die nodig was om een auto te bouwen teruggebracht kantoorruimte huren groningen van 121/2 uur naar 90 minuten. Het productievolume van de T-Ford schoot omhoog ende prijs daalde spectaculair. In 1908 werden 6.ooo stuks verkocht voor 850 dollar per stuk; in 1916 577.000 tegen een prijs van 350 dollar.

De loyaliteit van je medewerkers

Dat was de eerste klap. ‘Vervolgens is het hele personeel op diverse plaatsen in het land verzameld om vanuit een centrale studio te worden toegesproken door de bestuurders Deckers en Groenink. De verwachting was: zij zullen ons nu een hart onder de riem steken. Maar het werd een kil en zakelijk verhaal over aandeelhouderswaarde kantoorruimte huren amsterdam en het nieuwe bedieningsconcept van de bank. Daar is in den lande met gehoon op gereageerd. Mensen draaiden demonstratief het videoscherm de rug toe.’ Leeman denkt dat de bestuurders verblind waren door het principe van kantoorruimte huren schiphol de aandeelhouderswaarde. ‘Je kan zo’n proces niet ingaan als je geen prioriteit geeft aan
de loyaliteit van je medewerkers en begrijpt dat daar grenzen aan zitten.’ In totaal hebben ruim 6.600 medewerkers gebruik gemaakt van de vertrekregeling – meer dan was verwacht. ‘Aan de ene kant kan je zeggen: het was kennelijk een goede regeling’, zegt Leeman. ‘Maar negatief geredeneerd was de onrust binnen de bank kennelijk zo groot dat veel mensen in deze organisatie niet meer wilden meedraaien.’ ‘Ongekend snel, hard en kil’, oordeelde bestuurder Floris Deckers achteraf over de uitvoering van de reorganisatie, ‘waardoor baanzekerheid kantoorruimte huren leeuwarden en collegialiteit op het spei zijn gezet.’ Maar de kantorensluitingen en inkrimping van het personeelsbestand vergden nu eenmaal ‘een dwingende managementstijl’. Een stijl van een Amerikaanse openhartigheid die tot dan toe ongekend was in de Nederlandse arbeidsverhoudingen, maar -wellicht onbedoeld -wel eerlijk. Want dat is de realiteit. In een grote organisatie als ABN AMRO kunnen drie op de vier werknemers inderdaad worden gemist – niet en bloc uiteraard, maar stuk voor stuk als individu. Dat zijn de onderliggende verhoudingen in het arbeidsbestel in deze tijden van globalisering en fixatie op aandeelhouderswaarde. Zekerheid van werken inkomen zijn kantoorruimte huren groningen weggelegd voor hooguit een derde van de beroepsbevolking. Nog eens een derde van de werkende mensen wordt geconfronteerd met onzekere arbeidsperspectieven -verandering is een permanent gegeven en bij elke reorganisatie zijn zij eigenlijk ‘misbaar’.Wat resteert, vervult de marginale banen of is al uitgestoten uit het arbeidsproces.

De eenzijdige fixatie

Inmiddels weten we waartoe de eenzijdige fixatie op de aandeelhouderswaarde heeft geleid. Aan de druk van de verwachtingen van elk kwartaal stijgende koerswinsten was uiteindelijk niet te voldoen -zeker niet als ondernemingen ook nog willen investeren in de kantoorruimte huren amsterdam toekomst. Maar de straf op het niet voldoen aan de verwachtingen is onverbiddelijk. Dan wordt de verleiding om de boeken wat op te sieren wel heel erg groot. In 2002 domineerden ondernemingen als Enron, Global Crossing en kantoorruimte huren schiphol Qwest de voorpagina’s van de Amerikaanse kranten, omdat zij de gulzige aandeelhouder niet-bestaande winsten hadden voorgetoverd. Dat waren geen incidenten, zoals president Bush wilde doen geloven. In het voorjaar van 2002 moesten niet minder dan i58 beursgenoteerde ondernemingen in de Verenigde Staten hun boeken over het voorgaande jaar aanpassen. 22 Van alle beroepen geldt van oudsher dat van kantoorruimte huren leeuwarden boekhouder als een van de saaiste·-de Amerikanen hebben er een weinig vleiende benaming voor: bean counters. Maar met de ineenstorting van de beurskoersen kwamen deze ‘knikkertellers’ plotseling in het volle licht van de schijnwerpers te staan. Dat de beursschandalen zieh vooral in de Verenigde Staten afspeelden is niet verwonderlijk, want de kantoorruimte huren groningen Amerikaanse boekhoudregels staan haaks op de Euro
59
pese. De Europese boekhoudpraktijk is gebaseerd op het principe van ‘goed koopmanschap’. Dat staat toe winsten te verbergen door stille reserves op te bouwen, waaruit mogelijke toekomstige tegenvallers kunnen worden opgevangen. Dekans op een faillissement wordt daardoor verminderd. Het uiteindelijke doel is de bescherming van de crediteur, een van de belangrijkste stakeholders in de onderneming.

Het pleidooi voor vrijhandel en globalisering

Dat is de officiele theorie die teruggaat op het werk van David Ricardo (17721823). Aan hem danken we de wet van de eomparatieve kosten, een van de eerste ‘modellen’ in de economie, waarop alle kantoorruimte huren amsterdam voorstanders van vrijhandel zieh nog steeds beroepen. Het basisprincipe van dit model is dat, onder een systeem van perfecte vrijhandel, elk land zieh toelegt op die productie waarvoor het, door zijn natuurlijke ligging of door kunstmatige oorzaken, het meest gesehikt is. ‘Het streven naar individueel voordeel sluit voortreffelijk aan bij het algemeen nut van de kantoorruimte huren schiphol samenleving als geheel’, aldus Rieardo. Doordat het bedrijfsleven wordt gestimuleerd om een optimaal gebruik te maken van de besehikbare natuurlijke hulpbronnen en arbeid vergroot het de totale productie.
‘Het verspreidt de algemeen maatschappelijke opbrengst en verbindt, door een netwerk van belangen en handelsverkeer, de gemeenschap van naties kantoorruimte huren leeuwarden over de hele beschaafde wereld. Het is dit principe dat bepaalt dat wijn wordt gemaakt in Frankrijk
en Portugal, graan wordt verbouwd in Amerika en Polen en machines worden gefabriceerd in Engeland.’7
Daar eindigt vaak het pleidooi voor vrijhandel en globalisering. Maar er is een tweede element in Ricardo’s theorie dat meestal niet wordt vermeid. Niet alleen menselijke kantoorruimte huren groningen arbeid wordt gestimuleerd om zieh toe te leggen op die activiteiten die de meeste opbrengst garanderen; ook het financieel kapitaal wordt geprikkeld op zoek te gaan naar het hoogste rendement op investeringen. Ricardo geeft het voorbeeld van Engeland en Portugal die respectievelijk handelen in textiel en wijn. Elk van beide kan dit product rendabeler produceren dan de ander, zodat zij beide van de wederzijdse handel profiteren. Maar wat gebeurt er in het theoretische geval dat Portugal een concurrentievoordeel tegenover Engeland heeft wat betreft beide producten?

De productiviteits- en concurrentieverhoudingen

Een maatstaf voor de investering in het menselijk kapitaal vormen de uitgaven voor onderwijs in verhouding tot het nationaal inkomen. Gemiddeld spenderen de OESO-landen 5,2% van hun BNP aan onderwijs (cijfers uit 1994). De kantoorruimte huren amsterdam Scandinavische landen geven het meeste uit (Noorwegen 6,8%, Denemarken 6,6%) en de mediterrane landen besteden minder dan het gemiddelde: Spanje 4,78%, Griekenland 3,1%. Deze uitgaven moeten worden verhoogd kantoorruimte huren schiphol met de particuliere uitgaven voor scholing. Ruwweg een derde van de werknemers ontvangt een bedrijfsopleiding in een of andere vorm. De totale uitgaven (publiek en privaat) komen daarmee op 6,3% van het nationaal inkomen van de OESO-landen. Het rendement op deze investering komt tot uitdrukking in de gemiddelde kans op werkloosheid en in de kantoorruimte huren leeuwarden inkomensverhoudingen. Een man in de werkzame leeftijd (geen cijfers voor vrouwen in dit geval) is gedurende zijn loopbaan gemiddeld 2,2 jaar werkloos. Maar de kans neemt sterk toe naarmate het opleidingsniveau lager is. Voor personen met een middelbare beroepsopleiding bedraagt de gemiddelde werkloosheid 3 ‘ 3 jaar; na een hbo- of universitaire opleiding daalt dit cijfer tot slechts 1,4 jaar. Inkomens verschillen ook aanzienlijk. Als het gemiddeld inkomen voor iemand kantoorruimte huren groningen met een mbo-opleiding op 100 wordt gesteld, bedraagt het inkomen voor degenen met een lager opleidingsniveau 81; voor academici 157· In sommige landen is de kloof nog veel groter; in de Verenigde Staten bijvoorbeeld 63 tegenover qo. De voorraad of het vermogen aan menselijk kapitaal interesseert ons het
meest, want die bepaalt de productiviteits- en concurrentieverhoudingen in de globaliserende kenniseconomie. De grafieken 2 en 323 geven twee metingen weer.

De onderliggende productiviteitsniveaus

Op die manier beslist de productiviteit over banen en inkomens. Verschillen in productiviteit kantoorruimte huren amsterdam vormen de enige verklaring voor het feit dat een industriearbeider in Europa zo veel meer verdient dan zijn collega in Bangladesh: gemiddeld zijn de Europese arbeiders zo veel productiever. Inkomensverschillen binnen Europa zijn op dezelfde manier te verklaren: sommige mensen zijn productiever dan andere en verdienen daardoor meer dan anderen. En sommige mensen zijn uitgesloten van werk omdat hun productiviteit zo laag is dat zij niet de output kunnen leveren kantoorruimte huren schiphol die vereist is om een baan rendabel te maken, althans tegen een loon op het niveau dat in hun land gangbaar is. Het heeft dus geen zin de overheid werkloosheid of verlies aan inkomen te verwijten, of abstracte krachten zoals de globalisering of de financiele markten, als men niet eerst kijkt naar de onderliggende productiviteitsniveaus.
Landen concurreren met hun productiviteit. Cijfers over de onderlinge kantoorruimte huren leeuwarden productiviteitsverhoudingen hebben echter twee beperkingen. Ze zijn verouderd, want het vergaren van de gegevens vergt veel tijd ende statistische verwerking is omslachtig. Bovendien zijn zij meestal beperkt tot de verwerkende industrie, want daar is de arbeidsproductiviteit het kantoorruimte huren groningen gemakkelijkst te meten. Met andere woorden, we hebben weinig inzicht in de productiviteit in de dienstensector, die het grootste gedeelte van de werkgelegenheid vormt. De verhoudingen zijn weergegeven in grafiek i.3

Kantoor huren of bedrijfsruimte huren