Een nieuw medicijn

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Stel dat je in een middeleeuws stadje woont waar elk jaar wel een keer dysenterie uitbreekt. Je bent vastbesloten een remedie te vinden. Je hebt geld nodig om een werkruimte op te zetten, medicinale kruiden en exotische chemicaliën in te slaan, assistenten te betalen en reizen te ondernemen om beroemde artsen te consulteren. Je hebt ook nog geld nodig om jezelf en je gezin te onderhouden terwijl je druk bent met je research. Maar je hebt niet veel geld. Je kunt de plaatselijke molenaar, bakker en smid benaderen en vragen of ze je een paar jaar willen onderhouden, met de belofte dat je je schulden zult afbetalen wanneer je de remedie eindelijk hebt ontdekt en er rijk mee wordt. Helaas zullen de molenaar, de bakker en de kantoor huren amsterdam smid daar waarschijnlijk niets in zien. Zij moeten hun gezinnen ook voeden, en wel vandaag, en ze hebben geen vertrouwen in wondermedicijnen. Ze zijn niet van gisteren en ze hebben nog nooit gehoord van iemand die een nieuw medicijn uit
vond tegen een of andere gevreesde ziekte. Als je wilt eten, moet je betalen. Maar waar haal je het geld vandaan als je het medicijn nog niet hebt ontdekt en al je tijd opgaat aan onderzoek? Je gaat met tegenzin weer aan het werk op je akkers, de dysenterie blijft de dorpelingen teisteren, niemand probeert nieuwe remedies te vinden en er gaat geen enkel goudstuk van hand tot hand. Zo bleef de economie stagneren en de wetenschap stilstaan. In de moderne tijd werd deze vicieuze cirkel doorbroken dankzij een groeiend vertrouwen in de toekomst en het kantoor huren leeuwarden daaruit voortvloeiende kredietwonder. Krediet is de economische manifestatie van vertrouwen. Als ik tegenwoordig een nieuw medicijn wil ontwikkelen, maar daar niet genoeg geld voor heb, kan ik een lening krijgen van een bank of me wenden tot private investeerders en durfkapitaalfondsen. Toen in de zomer van 2014 ebola uitbrak in West-Afrika, wat denk je dat er toen gebeurde met de aandelen van farmaceutische bedrijven die aan medicijnen en vaccins tegen ebola werkten? Die rezen de pan uit. Aandelen Tekmira stegen met vijftig procent en die van BioCryst met negentig procent. In de middeleeuwen richtten de mensen hun blik alleen maar naar de hemel als er een epidemie uitbrak en smeekten ze God om ze hun zonden te vergeven. Als mensen nu lucht krijgen van een dodelijke nieuwe epidemie, grijpen ze hun mobiele telefoon en bellen ze hun beursmakelaar. Voor de effectenbeurs kan zelfs een epidemie een gouden kans zijn.

De wetenschap

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Daardoor zal de opkomst van de wetenschap op zijn minst sommige mythen en religies machtiger maken dan ooit. Om te begrijpen waarom en om de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw het hoofd te bieden, moeten we dus even terug naar een van de lastigste vragen aller tijden: hoe verhoudt de moderne wetenschap zich tot religie? Je zou denken dat daar al een miljoen keer alles over is gezegd wat erover te zeggen valt. Maar in de praktijk zijn wetenschap en religie net twee kantoor huren amsterdam echtelieden die elkaar na vijfhonderd jaar relatietherapie nog steeds niet echt kennen. Hij droomt nog steeds van Assepoester en zij blijft hunkeren naar de prins op het witte paard, terwijl ze ruziën over wiens beurt het is om het vuilnis buiten te zetten. De meeste misverstanden over wetenschap en religie ontstaan door gebrekkige definities van het fenomeen religie. Religie wordt te vaak verward met bijgeloof, spiritualiteit, het geloof in bovennatuurlijke krachten of het geloofin goden. Maar religie is iets anders. Religie kan niet gelijkgesteld worden aan bijgeloof, want de meeste mensen zullen hun dierbaarste geloofsopvattingen niet snel afdoen als ‘bijgeloof’. We geloven altijd in ‘de waarheid’ en het zijn juist de anderen die bijgelovig zijn. Bovendien geloven maar weinig mensen in bovennatuurlijke krachten. Mensen die geloven in demonen, geesten en feeën vinden kantoor huren leeuwarden dat geen bovennatuurlijke wezens. Volgens hen maken ze zonder meer deel uit van de natuur, net als stekelvarkens, schorpioenen en virussen. Moderne artsen wijten ziekte aan onzichtbare ziektekiemen en voodoopriesters wijten ziekte aan onzichtbare geesten. Daar is niets bovennatuurlijks aan: als je een geest boos maakt, gaat hij je lichaam binnen en veroorzaakt daar pijn. Hoe natuurlijk wil je het hebben? Alleen mensen die niet in geesten geloven zien ze als iets wat losstaat van de natuurlijke orde der dingen.

De tempels van Enki

Gerelateerde afbeelding

Aangezien de goden nooit stierven en ze geen kinderen hadden die ruzie konden krijgen over de erfenis, vergaarden ze steeds meer bezittingen en macht. Steeds meer Soemeriërs waren in dienst van de goden, leenden van de goden, bewerkten het land van de goden en waren de goden belastingen en tienden verschuldigd. Net zoals John in het huidige San Francisco in dienst is van Google en Mary bij Microsoft werkt, zo was de ene persoon in het oude Uruk in dienst van de grote god Enki, terwijl zijn buurman werkte voor de godin Inanna. De tempels van Enki en Inanna domineerden de skyline van Uruk en hun goddelijke logo’s waren te zien op gebouwen, producten en kleding. Voor de Soemeriërs waren Enki en Inanna net zo echt als Google en Microsoft voor ons. Vergeleken bij hun voorgangers – de geesten en overleden voorouders uit de steentijd-waren de Soemerische goden bijzonder machtige entiteiten. Het behoeft geen uitleg dat de goden niet echt hun eigen zaken regelden, om de doodeenvoudige reden dat ze niet bestonden, of hoogstens in de kantoor huren schiphol menselijke fantasie. De dagelijkse beslommeringen werden afgehandeld door priesters (net zoals Google en Microsoft mensen van vlees en bloed moeten inhuren om hun zaakjes te regelen). Maar de goden vergaarden steeds meer bezittingen en op een gegeven moment konden de priesters het niet meer overzien. Ze vertegenwoordigden dan wel de machtige hemelgod of de alwetende aardegodin, maar zelf waren ze maar gewone stervelingen. Het werd steeds lastiger te onthouden welke landerijen, boomgaarden en akkers eigendom van de godin Inanna waren, welke werknemers van Inanna hun salaris al hadden gekregen, welke pachters van de godin hun pacht nog niet hadden betaald en hoeveel rente haar schuldenaren moesten betalen. Dat was een van de belangrijkste redenen waarom menselijke samenwerkingsverbanden in Soemerië, net als overal ter wereld, zelfs duizenden kantoor huren groningen jaren na de agrarische revolutie nog steeds niet al te groot konden worden. Er waren geen gigantische koninkrijken, geen uitgebreide handelsnetwerken en geen universele religies.

Slimme Hans

Gerelateerde afbeelding

Begin twintigste eeuw werd een paard dat Slimme Hans heette een beroemdheid in Duitsland. Hans reisde langs Duitse steden en dorpen en gaf blijk van een opmerkelijke kennis van de Duitse taal en een nog opmerkelijkere beheersing van de rekenkunst. Als je Hans vroeg hoeveel vier keer drie was, stampte Hans twaalf keer met zijn hoef op de grond. Als je hem een opgeschreven som liet zien, bijvoorbeeld ‘Hoeveel is kantoor huren amsterdam twintig min elf?’, dan stampte Hans negen keer, met prijzenswaardige Pruisische precisie. In 1904 benoemde de Duitse onderwijsraad een speciale wetenschappelijke commissie onder leiding van een psycholoog om de zaak te onderzoeken. De dertien leden van de commissie -onder wie een circusdirecteur en een dierenarts -waren ervan overtuigd dat het bedrog moest zijn, maar wat ze ook deden, ze konden geen tekenen van oplichterij of trucs ontwaren. Zelfs toen Hans van zijn eigenaar werd gescheiden en bevraagd werd door wildvreemden, gaf Hans nog steeds bijna altijd het juiste antwoord. In 1907 begon de psycholoog Oskar Pfungst aan een nieuw onderzoek, waarin de waarheid uiteindelijk aan het licht kwam. Het bleek dat Hans de juiste antwoorden gaf door goed te letten op de lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen van zijn gesprekspartners. Als Hans de vraag kreeg hoeveel vier keer drie was, wist hij uit ervaring dat de mens verwachtte dat hij een x-aantal keer met zijn hoef op de grond zou tikken. Hij begon te stampen en hield de mens nauwlettend in het oog. Zodra Hans het juiste aantal tikken naderde, werd de mens steeds gespannener en als Hans het juiste aantal had bereikt, bereikte de spanning een hoogtepunt. Hans wist hoe hij dat moment kon herkennen aan de lichaamshouding en gezichtsuitdrukking van de mens. Hij hield op met kantoor huren leeuwarden stampen en zag de spanning plaatsmaken voor verbijstering of gelach. Dan wist Hans dat hij het goed had. Slimme Hans wordt vaak als voorbeeld gegeven van de manier waarop mensen abusievelijk dieren kunnen vermenselijken en veel grotere vermogens aan ze toeschrijven dan ze eigenlijk hebben. Maar in wezen is de les juist omgekeerd. Dit verhaal toont aan dat wij, als we dieren vermenselijken, de dierlijke cognitie meestal juist onderschatten en de unieke vermogens van andere wezens negeren. Hans was niet bepaald een rekenwonder. Een achtjarig kind kon het beter. Maar in zijn vermogen om de emoties en intenties van mensen af te lezen uit hun lichaamstaal was Hans een waar genie.

‘Agrarische deal’

Gerelateerde afbeelding

Zo sloot de mens zijn ‘agrarische deal’. Volgens deze deal gaven kosmische krachten de mens het gezag over andere dieren, gesteld dat de mens voldeed aan bepaalde verplichtingen ten opzichte van de goden, de natuur en de dieren zelf. Het was heel makkelijk te geloven in het bestaan van zo’n kosmisch pact, omdat het zo goed overeenkwam met de dagelijkse gang van zaken in het boerenbedrijf. Jagers-verzamelaars zagen zichzelf niet als superieure wezens, omdat ze zich maar zelden bewust waren van hun impact op het ecosysteem. Een gemiddelde groep mensen bestond uit een paar conference room amsterdam dozijn individuen, die omringd waren door duizenden wilde dieren en voor hun overleving afhankelijk waren van een goed inzicht in en respect voor de verlangens van die dieren. Voedselzoekers moesten zich constant afVragen waarover herten dromen en wat leeuwen denken. Anders konden ze niet op de herten jagen of aan de leeuwen ontsnappen. Boeren leefden daarentegen in een wereld die werd beheerst en gevormd door menselijke dromen en gedachten. Mensen hadden nog steeds te maken met ontzagwekkende natuurkrachten, zoals onweer en aardbevingen, maar ze waren veel minder afhankelijk van de wensen van andere dieren. Een hoerenkind leerde al vroeg paardrijden, ossen inspannen, koppige ezels met de zweep geven en schapen weiden. Het was heel makkelijk en verleidelijk om te geloven dat die alledaagse bezigheden de natuurlijke orde of de hemelse wil conference room leeuwarden weerspiegelden. De agrarische revolutie was dus zowel een economische als een religieuze revolutie. Nieuwe soorten economische relaties ontstonden tegelijk met nieuwe soorten geloven die de hardvochtige exploitatie van dieren rechtvaardigden. Dit oeroude proces is vandaag de dag nog steeds te observeren op plekken waar de laatste gemeenschappen van jagers-verzamelaars overstappen op de landbouw. In de afgelopen jaren zijn de jagers-verzamelaars van het Zuid-Indiase Nayaka-volk zich gaan bezighouden met agrarische praktijken als het hoeden van vee, het fokken van kippen en het telen van thee. Het is geen toeval dat ze ook een nieuwe kijk op dieren hebben gekregen en dat ze compleet anders tegen gedomesticeerde dieren (en planten) aankijken dan tegen wilde organismen.

Verzorgde gazonnetjes

Gerelateerde afbeelding

Verzorgde gazonnetjes vereisten veel land en veel werk, vooral in de dagen voordat er grasmaaiers en sprinklers bestonden. En ze leverden niets nuttigs op. Je kon er niet eens dieren op laten grazen, want die zouden het gras opeten en plattrappen. Arme boeren konden hun kostbare land of tijd niet verspillen aan gazons. Het keurige groen voor co-working space amsterdam de entree van een kasteel was daardoor een statussymbool dat niemand kon faken. Het riep luid en duidelijk tegen elke voorbijganger: ‘Ik ben zo rijk en machtig en ik heb zoveel land en lijfeigenen dat ik me al dit extravagante groen kan veroorloven.’ Hoe groter en netter het gazon, des te machtiger de dynastie. Als je een hertog bezocht en zag dat zijn gazon er niet zo best bij lag, wist je dat hij in de problemen zat.51 Het gekoesterde gazon was vaak de setting voor belangrijke feesten en
sociale gebeurtenissen, en voor de rest mocht het niet betreden worden. Nog steeds staan er bij talloze paleizen, regeringsgebouwen en openbare gelegenheden strenge bordjes met: NIET OP HET GRAS LOPEN. In mijn oude Oxfordcollege bestond de hele binnenplaats uit één groot, mooi gazon, waarop we maar één dag per jaar mochten lopen en zitten. Op andere dagen zwaaide er wat voor de arme student wiens voet het heilige gras bezoedelde. Koninklijke paleizen en co-working space leeuwarden hertogelijke kastelen maakten het gazon tot een symbool van gezag. Toen in de laatmoderne tijd koningen van de troon werden gestoten en hertogen werden onthoofd, hielden de nieuwe presidenten en premiers de gazons. Parlementen, hooggerechtshoven, presidentiële residenties en andere openbare gebouwen toonden hun macht steeds vaker met rijen en nog eens rijen keurige groene grassprietjes. Tegelijkertijd veroverde het gazon de wereld van de sport. Duizenden jaren hadden mensen op alle denkbare ondergronden gespeeld, van ijs tot woestijnzand. Maar de laatste twee eeuwen werden de echt belangrijke sporten, zoals voetbal en tennis, op gazons gespeeld. Als daar tenminste geld voor was. In de favela’s van Rio de Janeiro trapt de toekomstige generatie Braziliaanse voetballers een geïmproviseerde bal heen en weer over zand en aarde. Maar in de chique buitenwijken vermaken rijkeluiszoontjes zich op zorgvuldig onderhouden gras.