‘Agrarische deal’

Gerelateerde afbeelding

Zo sloot de mens zijn ‘agrarische deal’. Volgens deze deal gaven kosmische krachten de mens het gezag over andere dieren, gesteld dat de mens voldeed aan bepaalde verplichtingen ten opzichte van de goden, de natuur en de dieren zelf. Het was heel makkelijk te geloven in het bestaan van zo’n kosmisch pact, omdat het zo goed overeenkwam met de dagelijkse gang van zaken in het boerenbedrijf. Jagers-verzamelaars zagen zichzelf niet als superieure wezens, omdat ze zich maar zelden bewust waren van hun impact op het ecosysteem. Een gemiddelde groep mensen bestond uit een paar conference room amsterdam dozijn individuen, die omringd waren door duizenden wilde dieren en voor hun overleving afhankelijk waren van een goed inzicht in en respect voor de verlangens van die dieren. Voedselzoekers moesten zich constant afVragen waarover herten dromen en wat leeuwen denken. Anders konden ze niet op de herten jagen of aan de leeuwen ontsnappen. Boeren leefden daarentegen in een wereld die werd beheerst en gevormd door menselijke dromen en gedachten. Mensen hadden nog steeds te maken met ontzagwekkende natuurkrachten, zoals onweer en aardbevingen, maar ze waren veel minder afhankelijk van de wensen van andere dieren. Een hoerenkind leerde al vroeg paardrijden, ossen inspannen, koppige ezels met de zweep geven en schapen weiden. Het was heel makkelijk en verleidelijk om te geloven dat die alledaagse bezigheden de natuurlijke orde of de hemelse wil conference room leeuwarden weerspiegelden. De agrarische revolutie was dus zowel een economische als een religieuze revolutie. Nieuwe soorten economische relaties ontstonden tegelijk met nieuwe soorten geloven die de hardvochtige exploitatie van dieren rechtvaardigden. Dit oeroude proces is vandaag de dag nog steeds te observeren op plekken waar de laatste gemeenschappen van jagers-verzamelaars overstappen op de landbouw. In de afgelopen jaren zijn de jagers-verzamelaars van het Zuid-Indiase Nayaka-volk zich gaan bezighouden met agrarische praktijken als het hoeden van vee, het fokken van kippen en het telen van thee. Het is geen toeval dat ze ook een nieuwe kijk op dieren hebben gekregen en dat ze compleet anders tegen gedomesticeerde dieren (en planten) aankijken dan tegen wilde organismen.

Verzorgde gazonnetjes

Gerelateerde afbeelding

Verzorgde gazonnetjes vereisten veel land en veel werk, vooral in de dagen voordat er grasmaaiers en sprinklers bestonden. En ze leverden niets nuttigs op. Je kon er niet eens dieren op laten grazen, want die zouden het gras opeten en plattrappen. Arme boeren konden hun kostbare land of tijd niet verspillen aan gazons. Het keurige groen voor co-working space amsterdam de entree van een kasteel was daardoor een statussymbool dat niemand kon faken. Het riep luid en duidelijk tegen elke voorbijganger: ‘Ik ben zo rijk en machtig en ik heb zoveel land en lijfeigenen dat ik me al dit extravagante groen kan veroorloven.’ Hoe groter en netter het gazon, des te machtiger de dynastie. Als je een hertog bezocht en zag dat zijn gazon er niet zo best bij lag, wist je dat hij in de problemen zat.51 Het gekoesterde gazon was vaak de setting voor belangrijke feesten en
sociale gebeurtenissen, en voor de rest mocht het niet betreden worden. Nog steeds staan er bij talloze paleizen, regeringsgebouwen en openbare gelegenheden strenge bordjes met: NIET OP HET GRAS LOPEN. In mijn oude Oxfordcollege bestond de hele binnenplaats uit één groot, mooi gazon, waarop we maar één dag per jaar mochten lopen en zitten. Op andere dagen zwaaide er wat voor de arme student wiens voet het heilige gras bezoedelde. Koninklijke paleizen en co-working space leeuwarden hertogelijke kastelen maakten het gazon tot een symbool van gezag. Toen in de laatmoderne tijd koningen van de troon werden gestoten en hertogen werden onthoofd, hielden de nieuwe presidenten en premiers de gazons. Parlementen, hooggerechtshoven, presidentiële residenties en andere openbare gebouwen toonden hun macht steeds vaker met rijen en nog eens rijen keurige groene grassprietjes. Tegelijkertijd veroverde het gazon de wereld van de sport. Duizenden jaren hadden mensen op alle denkbare ondergronden gespeeld, van ijs tot woestijnzand. Maar de laatste twee eeuwen werden de echt belangrijke sporten, zoals voetbal en tennis, op gazons gespeeld. Als daar tenminste geld voor was. In de favela’s van Rio de Janeiro trapt de toekomstige generatie Braziliaanse voetballers een geïmproviseerde bal heen en weer over zand en aarde. Maar in de chique buitenwijken vermaken rijkeluiszoontjes zich op zorgvuldig onderhouden gras.