De maatschappelijke omgeving

De verwachtingen ten aanzien van de maatschappelijke omgeving zijn teruggebracht tot de uitkering. ‘Het is de rand van de samenleving. Door kantoorruimte huren amsterdam langdurige uitzichtloosheid verwachten deze mensen niets meer van de politiek en ze hebben er ook geen binding meer mee. Die mensen zijn echt ontkoppeld.’ Werk is het maatschappelijke bindmiddel. Waar, met name in de onderste delen van de samenleving, uitstoot plaatsvindt uit het arbeidsbestel, is kantoorruimte huren schiphol erosie van de sociale samenhang het gevolg.
De waarde van het werk
Er staat meer op het spel dan een onzekere toekomst voor velen. Het hiervoor beschreven toekomstbeeld van de 20/80-maatschappij beschouwen we als een gruwelscenario, omdat zo’n samenleving alles zou vernietigen waar wij moreel voor staan en een eind zou maken aan elke zin die wij kunnen ontlenen aan de menselijke geschiedenis. Dat is een boude stelling. Om deze te onderbouwen volg ik kantoorruimte huren leeuwarden een verhelderend essay van Bernard Perret21 over de plaats van menselijke arbeid in de samenleving. Waarom hechten wij zo’n grote waarde aan werk, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de feodale maatschappij of de Griekse oudheid? Dat komt omdat werk in die samenlevingen een heel andere betekenis had dan in onze huidige maatschappij. Vanaf de oudste beschavingen zijn economische verhoudingen gebaseerd geweest op de onderwerping van de mens door de mens. Slavernij was wijdverspreid. In die context had werk een geheel andere betekenis. ‘Voor de Grieken, zoals voor alle pre-moderne samenlevingen, de westerse feodale maatschappij inbegrepen, was de verdeling van taken over individuen niet gericht op doelmatigheid, maar kantoorruimte huren groningen op de bevestiging van hun plaats in een sociale structuur, waarvan de continulteit v66r alles gewaarborgd moest zijn. Deze onderschikking van de organisatie van de arbeid aan de bevestiging van een hierarchische sociale orde heeft zieh tot in onze <lagen voortgezet in samenlevingen die in de marge verkeren van de moderne economie.’

De netwerkeconomie

De netwerkeconomie schept een nieuwe ‘economische geografie’, die haar aanhechtingspunten vindt in stedelijke agglomeraties, of, nauwkeuriger, in de zakendistricten daarbinnen. Zij vormen de centrale knooppunten in het systeem, de beheerscentra vanwaaruit de samenhangende activiteiten van de ondernemingsnetwerken worden gecoördineerd, ge”innoveerd en beheerst. Want dat is globalisering: spreiding van economische activiteiten over de wereld met behoud van de centrale beheersmacht. De netwerkeconomie is hoogst kantoorruimte huren amsterdam selectief.
‘Aanzienlijke delen van de wereld zijn afgekoppeld van het nieuwe technologische systeem. ( …) Deze afgekoppelde gebieden ontwikkelen zieh discontinu, zowel in cultureel als in ruimtelijk opzicht. Het zijn de binnensteden in Amerika of de Franse banlieus, evenals de shanty towns in kantoorruimte huren schiphol Afrika ofhet achtergebleven platteland van China of India. 6
Deze gebieden hebben ‘hun relevantie voor het systeem verloren’ en hun inwoners teilen niet meer mee -Castells noemt ze ‘zwarte gaten van menselijke eilende in de wereldeconomie’. De tegenstelling tussen achtergebleven gebieden, vaak op het platteland, en de veelal stedelijke omgeving die aansluiting vindt bij de moderniteit, heeft altijd bestaan. Zij wordt fraai beschreven in Thomas Rosenbooms roman Publieke Werken. De ene verhaallijn speelt zieh af in het Amsterdam van eind 19e eeuw dat een snel proces van modernisering doormaakt. Het andere deel voltrekt zieh onder de turfstekers kantoorruimte huren leeuwarden in Hoogeveen, toen de armsten der armen nog in plaggenhutten woonden. Het 19e-eeuwse armoedeprobleem – de ‘sociale queastie’ -kon uiteindelijk worden opgelost op nationale schaal, doordat de staat een beroep kon doen op de onderlinge solidariteit van de burgers. De eerste aanzetten tot de verzorgingsstaat werden gedaan in het Duitsland van Bismarck, de ‘ijzeren kanselier’, die van 1862 tot 1890 zijn kantoorruimte huren groningen land met vaste band regeerde. Realpolitiker als hij was, waren zijn overwegingen overigens meer van praktische dan van menslievende aard. ledere arbeider met uitzicht op een staatspensioen, zo redeneerde hij, betekent een revolutionair minder.

HOLLANDS GLORIE IN DE LUCHT

HOLLANDS GLORIE IN DE LUCHT
Aan een universiteit wordt een uitvinding gedaan. Hoe verloopt vervolgens de samenwerking tussen wetenschappers en de industrie? ‘Het project kantoorruimte huren amsterdam heeft vele malen aan een zijden draadje gehangen’, zegt een van de betrokkenen van het eerste uur, ‘ik weet niet meer hoe vaak.Je moet niet alleen een goed product hebben, je hebt ook goede relaties nodig.’ Dit is een verhaal van de lange adem, van wisselende samenwerkingsverbanden kantoorruimte huren schiphol en van enkele ‘kampioenen’ die de doorslag gaven.
In 2006 gaat het grootste passagiersvliegtuig ter wereld de lucht in. DeAirbusA380 is een dubbeldeks jumbojet met 550 stoelen, in een later stadium uit te breiden tot 660.Weinigen van die honderden passagiers zullen erbij stilstaan dat in de romp een nieuw materiaal is verwerkt, dat het vertrouwde aluminium vervangt. Dat nieuwe materiaal heet Glare. Het is een zogenaamd laminaat, dat bestaat uit flinterdunne laagjes aluminium en glasvezel. De laagjes worden in een oven, een autoclaaf, bij hoge temperatuur en onder grote druk op elkaar gelijmd. Glare (Glassfibre Re-enforced Aluminium) is ontwikkeld kantoorruimte huren leeuwarden door de Technische Universiteit Delft. Het materiaal heeft drie voordelen. Het is sterker dan aluminium, dat wil zeggen minder gevoelig voor metaalmoeheid. Het is lichter dan aluminium en elke kilo gewichtsbesparing telt in de vliegtuigbouw.Ten slotte is het nieuwe materiaal bijzonder brandwerend. Daaraan ging ruim twintig jaar research vooraf. Maar eigenlijk gaat de kantoorruimte huren groningen geschiedenis terug tot de periode onmiddellijk na de oorlog.Toen Fokker een nieuw vliegtuig ging bouwen, de F-27 Friendship, moest het bedrijf concurreren met de grootschalige Amerikaanse vliegtuigindustrie.

Het dienstverleningsproces

Het callcenter is een van de snelst groeiende vormen van neotayloristisch werk. ‘Het callcentermanagement werft mensen die over kantoorruimte huren amsterdam communicatieve vaardigheden beschikken. Maar uiteindelijk moeten de operators in de vastgestelde tijd een voorgeschreven script oplezen, en verloopt de communicatie volgens een vastgelegd patroon. In een werkomgeving die voor het overgrote deel is voorgeschreven, gemeten en kantoorruimte huren schiphol beheerst, bestaat uiteindelijk weinig mimte om de gevergde vaardigheden werkelijk toe te passen of om nieuwe competenties te ontwikkelen.’ In het neotaylorisme gaat het nog steeds om de beheersing van de menselijke interventie. Standaardisering en rationalisering van kennisprocessen en geautomatiseerde beheersing van de werkstroom en prestatiemeting zijn de kernelementen van het systeem. Aan het loket van een bank ofbij het boeken van een reis leidt het informatiesysteem de werknemer door een gestandaardiseerd kantoorruimte huren leeuwarden proces, waarvan alleen in uitzonderlijke gevallen mag worden afgeweken. Standaardsering van de kwaliteit, in systemen als IS0-2000, versterkt het voorgeschreven karakter van de dienstverlenende activiteiten. De informatietechnologie koppelt taken en handelingen van begin tot eind aan elkaar tot een keten. Workflow-programma’s als ERP (Enterprise Resource Planning) vertalen de financiele en logistieke rationaliseringsstrategie van het management in werkprocedures en in informatiestromen over
het dienstverleningsproces. De strategie ligt als het ware opgeslagen in de techniek. Het streven om het tijdsverloop van het dienstverleningsproces te verkorten, volgens de principes van real-time deliveryen mass costumization, leidt tot uitbreiding van de logica van de lopende band: uitsplitsing van taken over laaggekwalificeerde werknemers, die onderling uitwisselbaar zijn. Permanente spoed is de standaardwerkwijze.De strategische orientatie op de klant kantoorruimte huren groningen schept een nieuwe ritmiek in de productie. Naarmate alle stadia in het dienstverleningsproces aan elkaar zijn gekoppeld neemt in elke fase de intensivering van het werk toe.

Een meer fundamenteel antwoord

Een meer fundamenteel antwoord komt van Robert Gordon (Northwestern University in Chicago) die zieh in karte tijd een naam verwierf als de kantoorruimte huren amsterdam scepticus van de nieuwe economie. Hij onderscheidt in de ontwikkeling van de Amerikaanse economie drie perioden: • een opgang in de jaren 1950-1972 met een productiviteitsgroei van gemiddeld 2,63% per jaar; • een stagnatie in het tijdvak 1972-1993: een productiviteitsgroei van 1,13%, een vermindering van 1,5 procentpunt; • een herstel tussen 1995 en 1999: een productiviteitsgroei van 2,15%, een stijging van 1,02 procentpunt. De laatste periode kantoorruimte huren schiphol lijkt het optimisme van de aanhangers van de nieuwe economie te bevestigen, ware het niet dat de totale productiviteitsgroei slechts kan worden toegerekend aan een bedrijfstak die in termen van werkgelegenheid een zeer geringe rol speelt: de computerindustrie. Hier is de groei overweldigend: 17,83% per jaar tussen 1972 en 1995, 41,7% tussen 1995 en 1999· Maar dat was dan alles. Gordon:
‘Nader onderzocht biedt de opleving van de productiviteit, hoe indrukwekkend kantoorruimte huren leeuwarden ook, geen bewijs voor een “brede” nieuwe economische revolutie. Zo’n revolutie zou geschapen worden door de voordelen van computers en andere elektronische apparatuur en overvloeien naar sectoren van de economie die daarin sterk hebben gelnvesteerd. In tegenstelling tot een “smalle” economische revolutie die eenvoudig bestaat uit een snelle kantoorruimte huren groningen productiviteitsgroei in de productie van elektronische apparatuur zelf, zonder overloop naar de rest van de economie.”7

De informatietechnologie

In de eerste fase van de I CT-revolutie -vanaf de jaren zestig tot het midden van de jaren tachtig – lag de nadruk op de automatisering van kantoorruimte huren amsterdam productieprocessen. De bijbehorende technologie is het mainframesysteem, dat zeker duur is en ingewikkeld. Het ontwerp is gebaseerd op de regels van het ‘fabrieksmodel’, een vertaling van Taylors principe van taaksplitsing in bits en bytes. Het resultaat is een computersysteem dat is gespecialiseerd in de kantoorruimte huren schiphol uitvoering van grote hoeveelheden routinematige transacties, bijvoorbeeld het produceren van de dagafschriften van onze bankrekening. In hoofdstuk 5 zagen we een voorbeeld van de effecten op het werk. Eerst moest 80% van de taken op het districtskantoor van een bank worden gestandaardiseerd en opgesplitst -pas daarna kon het werk worden geautomatiseerd en geelimineerd. Daarmee werd de beheersmacht van het management ingebouwd in de techniek, in de software en kantoorruimte huren leeuwarden hardware, zoals zij eerder was ingebouwd in Fords lopende band. Volgens Castells staat de bureaucratische beheersmacht van het management haaks op de mogelijkheden die de informatietechnologie biedt.
‘In de jaren tachtig werd de informatietechnologie beschouwd als een wondermiddel om de industriele onderneming te veranderen. Maar een invoering zonder een fundamentele verandering in de organisatiestructuur vergrootte de bureaucratische starheid alleen maar. Gecomputeriseerde beheersing van processen werkt nog verlammender dan de rechtstreeks bevelslijn van mens tot mens, die tenminste nog enige kantoorruimte huren groningen ruimte overlaat om te marchanderen. In het Amerika van de jaren tachtig is de nieuwe technologie veelal beschouwd als een middel om de loonkosten te drukken en de greep op het arbeidsproces te verstevigen; niet als instrument voor organisatieverandering.’11

Stadskanaal revisited

Stadskanaal revisited
Vier jaar later is de situatie heel wat dramatischer. In februari 2002 heeft de Philipsdirectie officieel meegedeeld dat zij op langere termijn geen toekomst meer ziet voor het productiepakket in Stadskanaal -alleen nog voor een deel van de producten, mits de productie kan worden overgebracht naar het Verre Oosten. Nizet, inmiddels plant manager: ‘Er wordt niet meer ge·investeerd, niet in machines, niet in productontwikkeling. Philips heeft alleen nog maar interesse in Stadskanaal als melkkoe – want we maken nog steeds winst. Maar de koe wordt nauwelijks gevoerd. Hoe lang je dat volhoudt1 Dat hangt af van de hoeveelheid voer en van de conditie van de koe. In elk kantoorruimte huren amsterdam geval niet langer dan een paar jaar.’ De halfgeleiderproductie, die ooit werk gaf aan drieduizend mensen, is inmiddels ingekrompen tot circa vijfhonderd man. Daarbij komt nog een bezetting van circa honderd in de displayproductie, het restant van de beeldbuizenproductie uit vroeger tijden. Nieuw is dat er inmiddels op het terrein zo’n honderd mensen werken die niet in dienst zijn van Philips. De locatie is inmiddels veel te groot kantoorruimte huren schiphol geworden en wordt gedeeltelijk aangewend als bedrijvenpark voor derden. Wat is er in de tussentijd gebeurd? Al in 1998 vergeleek Boonstra Philips met een bord spaghetti: een samenraapsel van veel kleine bedrijfjes over de hele wereld. De losse sliertjes spaghetti moesten worden samengevoegd tot asperges. Het gevolg was dat de activiteiten Marketing en Sales, productontwikkeling en logistiek werden overgeplaatst naar kantoorruimte huren leeuwarden het divisiehoofdkantoor in Engeland. ‘Om redenen van efficiency’, aldus Nizet, ‘maar of dat effectiever is, is niet altijd zeker. Want een lerende organisatie heeft korte lijnen nodig. ‘lk geloof heilig in een integraal bedrijf. Integrale productie plus een lerende organisatie – meer is het niet. De marketing is in 1991 naar Stadskanaal gekomen, dan zie je dat het bedrijf opbloeit. In 1998 wordt de marketing weer onttrokken en komt op afstand, zowel fysiek als qua cultuur. Dat is een van de redenen waarom het leervermogen van de organisatie afnam.’ In 1999 werd een deel van de productie verplaatst naar hetVerre Oosten. ‘Dat was wel schrikken, want in volume ging het om 2,5 van de 3,5 miljard producten ruim 70% van het productiepakket. Niet in omzet uiteraard, want het betrof het goedkoopste deel van kantoorruimte huren groningen de productie. Maar het was nog niet hopeloos.We wisten dat het een keer ging gebeuren. In 1991 dachten we: in 1994 op z’n laatst. Daarom had ik al zo veel flexibiliteit in Stadskanaal ingebouwd, onder andere door de flexpool in te stellen. Daardoor, en door het aantrekken van de markt, is het gelukt om die onvermijdelijke ontwikkeling vijf jaar uit te stellen, tot 1999.AI met al hebben we die verandering goed kunnen opvangen.’

Lean production

‘De voorstanders claimen dat het systeem, door de onderlinge wisselwerking in het team, leidt tot bredere sociale en technische vaardigheden. Maar uit ander onderzoek weten we dat in Japan problemen juist worden kantoorruimte huren amsterdam opgelost door ‘vliegende teams’, niet door de mensen aan de productielijn. Het Japanse systeem is juist heel strak gestandaardiseerd en gereglementeerd. Werknemers participeren op de voorwaarden van het management.’ Opleiding en training zouden een belangrijke rol spelen in het lean production-concept. ‘Dat zou in theorie zo moeten zijn, als werknemers kantoorruimte huren schiphol bredere taken uitvoeren. Maar in deze fabrieken was daarvan op het operatorniveau geen sprake, wel voor de teamleiders. De stap van operator naar teamleider is heel groot. In Japan heb je daar acht tot tien jaar werkervaring voor nodig. De teamleider is een soort minimanager, vergelijkbaar met de vroegere voorman. Hij is verantwoordelijk voor zowel personele als operationele zaken.’ Zijn banen onder het regime van lean production dan dead end jobs? ‘Lean production wordt kantoorruimte huren leeuwarden gezien als een manier om het aantal niveaus in het middenkader te verminderen. Daarmee kun je op de korte termijn de kosten verminderen, maar de loopbaanmogelijkheden verdwijnen. Dat schijnt bij Toyota een groot probleem te zijn. Een deel van de productie is verplaatst naar het buitenland, zodat de onderneming in Japan veel minder mensen in dienst heeft. De mogelijkheden om vooruit te komen, zijn kantoorruimte huren groningen daardoor geblokkeerd en dat leidt tot veel demotivering onder het personeel.’

De jaren tachtig

In de jaren zestig maakten managers zieh druk over de effieieney. Tien jaar later drang het kantoorruimte huren amsterdam probleem van de produetkwaliteit zieh op. In de jaren taehtig versehoof de aandaeht naar flexibiliteit. Nog tien jaar later zagen bedrijven zieh geeonfronteerd met al deze problemen tezamen, in eombinatie met een tekort aan innovatief vermogen.
De jaren tachtig vormden kantoorruimte huren schiphol het tijdvak waarin nieuwe benaderingen werden ontwikkeld die erop waren gericht de bijwerkingen van de effieiencymedicijn zo veel mogelijk te beperken, vooral met betrekking tot productkwaliteit en flexibiliteit. Aanvankelijk waren het vooral deeloplossingen. Later kwamen daaruit ‘nieuwe productieconcepten’ voort, die gemeen hebben dat ze een integrale benadering bieden van de productiestructuur. Zo zagen we de kwaliteitscirkels komen en gaan. Zij bestonden uit een gelnstitutionaliseerd overleg op de werkvloer om dagelijkse problemen in de productie te bespreken die leiden tot tekortkomingen in de kantoorruimte huren leeuwarden productkwaliteit. Het was het zoeken naar een sluiproute, om een voor de band liggende reden. Als de productiestructuur onveranderd blijft, kunnen medewerkers wel oplossingen bedenken voor de problemen die zij signaleren, maar zijn zij vaak niet in staat die door te voeren. Veel van de nieuwe benaderingen uit die tijd kwamen uit Japan. Zo bood kantoorruimte huren groningen bijvoorbeeld de statistische kwaliteitscontrole de productiearbeiders eenvoudige statistische technieken waarmee zij afwijkingen tijdens het productieproces konden opsporen.

De oude industriele terminologie

Het werk is ook, in de oude industriele terminologie, semi-geschoold, want het kan in betrekkelijk korte tijd worden geleerd. En het wordt overeenkomstig beloond, hetgeen wijst op een lage toegevoegde waarde. Eigenlijk zou je verwachten dat dit soort werk verplaatst zou worden kantoorruimte huren amsterdam naar lagelonenlanden. In deVerenigde Staten gebeurt dat ook.Amerikaanse ondernemingen hebben massaal hun callcenters verplaatst naar landen in de derde wereld; bijvoorbeeld naar lndia, waar zij een grote beroepsbevolking vinden die uitstekend Engels spreekt. In Europa is dat echter niet mogelijk, omdat de taal een praktische barriere vormt. Er is nog een verschil. Toen de industrie nog veel ongeschoold werk aanbood, kwamen daarvoor ongeschoolden in aanmerking. Maar aan het semi-geschoolde werk in het callcenter worden beduidend hogere opleidingseisen gesteld, ‘boven de bodem van de arbeidsmarkt’. En een deel van het personeelsbestand, bijvoorbeeld kantoorruimte huren schiphol de studenten, brengt aanzienlijk meer hersencapaciteit mee dan strikt genomen in overeenstemming is met de aard van het werk. Het is een verschijnsel dat we vaker tegen zullen komen. In de informatie-economie worden steeds hogere opleidingseisen gesteld; vaak hoger dan overeenkomt met de inhoud van het werk.
De onderhoudsploeg van de kantoorruimte huren leeuwarden menselijke machine
Al voor de Tweede Wereldoorlog kwam er fundamentele kritiek op het taylorisme. Toen de sociale wetenschappen hun intrede deden op de werkvloer gingen onderzoekers vragen stellen bij Taylors mechanistische uitgangspunt. Kon je organisaties en de mensen die daarin werken eigenlijk wel vergelijken met machines? Het begin lag in het beroemde onderzoek dat aan het eind van de jaren twintig werd uitgevoerd in de Hawthorne Electric-fabriek. Dit onderzoek startte vanuit een tayloristisch uitgangspunt. Het oorspronkelijke doel was na te gaan welk effect de intensiteit van de verlichting op de werkplek heeft op de productiviteit. Volgens de regels van de wetenschap creeerden de kantoorruimte huren groningen onderzoekers een experimentele groep, waarin de verlichtingsintensiteit voortdurend werd veranderd, en een tweede (controle)groep waarin deze constant werd gehouden. Tot hun verbazing steeg de productiviteit in beide groepen aanzienlijk, ongeacht de mate van verlichting -een raadsel volgens de bestaande theorie.